1.+Αξιολόγηση+και+Ευχρηστία

= __**Αξιολόγηση και Ευχρηστία**__﻿ = = ﻿  = =// Αξιολόγηση //=

1. Σκοπός και Στόχοι της Αξιολόγησης ενός δικτυακού τόπου
====**Η αξιολόγηση αποτελεί βασικό κομμάτι της ανθρωποκεντρικής σχεδίασης. Η αξιολόγηση αποσκοπεί στην τελειοποίηση της σχεδίασης της διεπαφής χρήσης (user interface) και συμμετέχει ενεργά σε όλες τις φάσεις (σχεδίασης και ανάπτυξης), κυρίως στην αξιολόγηση ευχρηστίας, η οποία αποτελεί μια διαδικασία συλλογής στοιχείων από τη λειτουργία ενός συστήματος, ώστε να μετρηθεί η ποιότητά του, π.χ. η ευχρηστία του. Με την αξιολόγηση επικυρώνονται ή απορρίπτονται πρωτίστως οι αρχικές αποφάσεις σχετικά με το εκάστοτε υπό σχεδίαση σύστημα και στη συνέχεια κατατίθενται καινούργιες προτάσεις που αφορούν στα προβλήματα που τυχόν προκύψουν. Η αξιολόγηση διαβεβαιώνει ότι το σύστημα συμπεριφέρεται όπως ακριβώς αναμενόταν και δίνει ένα τέλος στη σχεδίαση της επαναληπτικής σχεδίασης. Οι κύριοι στόχοι μιάς αξιολόγησης είναι τρεις : α) να αξιολογηθεί η λειτουργικότητα ενός συστήματος διεξοδικά και καθενός υποσυστηματός του ξεχωριστά, β) να ελεγχθεί η αποδεκτικότητα της διεπαφής του συστήματος από τον τελικό χρήστη και γ) να προσδιοριστούν και να συγκεκριμενοποιηθούν προβλήματα του συστήματος από τη χρήση του σ' ένα συγκεκριμένο πλαίσιο. Όσον αφορά στα διαδικτυακά συστήματα, μια αξιολόγηση πρέπει να μπορεί να πιστοποιεί οτι ο σχεδιασμός της εκάστοτε εφαρμογής επιτρέπει στους χρήστες να ανακτήσουν εύκολα και να φυλλομετρήσουν το περιεχόμενό της, καθώς επίσης και να χρησιμοποιήσουν τις διαθέσιμες υπηρεσίες και διαδικασίες που αυτή εμπεριέχει. Κάτι τέτοιο επομένως υπονοεί πως όχι μόνο υπάρχουν διαθέσιμα, το κατάλληλο περιεχόμενο και οι αντίστοιχες υπηρεσίες, αλλα και ότι αυτά είναι προσβάσιμα με ιδιαίτερα απλό και ξεκάθαρο τρόπο από τους χρήστες με τη βοήθεια επαρκών δομών υπερκειμένων.**====

**Διακρίνουμε δύο φάσεις της αξιολόγησης :**
==== ** α) __Την διαμορφωτική αξιολόγηση,__ που πραγματοποιείται κατα τη διάρκεια του σταδίου σχεδιασμού και ανάπτυξης. Αυτή αποσκοπεί στο να δώσει πληροφορίες όπως η αποσαφήνιση των στόχων, η δοκιμή διαφόρων σχεδιαστικών λύσεων και η πληρότητα λύσης που πιθανόν να συντελέσουν στη βελτίωση της συγκεκριμένης εφαρμογής. Έτσι παρέχεται στους σχεδιαστές μια ανατροφοδότηση όσον αφορά τον έλεγχο της κατανόησης των απαιτήσεων των χρηστών εξετάζοντας έτσι εν συντομία και ανεπίσημα τις σχεδιαστικές επιλογές που έγιναν τη δεδομένη χρονική στιγμή.** ==== ==== ** β) __Την συνολική ή τελική ή αποφαντική αξιολόγηση,__ η οποία αφορά το ολοκληρωμένο προιόν και γίνεται συθήθως πριν τεθεί σε λειτουργία το σύστημα. Αυτό γίνεται για να μετρηθεί η ευχρηστία του είτε σε σύγκριση με άλλα ανταγωνιστικά συστήματα, είτε σε σχέση με τις προδιαγραφές ευχρηστίας. Η τελική αξιολόγηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον προσδιορισμό των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι χρήστες τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή που χρησιμοποιούν την εφαρμογή. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να συμβάλλει στην βελτίωση του τελικού προιόντος καθώς και στον προσδιορισμό έκτασης επιτυχίας των στόχων.** ====

**α) Αξιολόγηση από ειδικούς:**
====**i) __Ευρετική Αξιόλόγηση__: Είναι μια υποκειμενική μέθοδος, που στηρίζεται στην εφαρμογή μικρού αριθμού γνωστών κανόνων σχεδιασμού διαδραστικών συστημάτων. Η αξιολόγηση, στην περίπτωση αυτή γίνεται από πεπειραμένους αξιολογητές ευχρηστίας, οι οποίοι όμως δεν έχουν εμπλακεί στην ανάπτυξη του συστήματος. Η ευρετική αξιολόγηση εστιάζεται σε 2 σημεία: 1) τη γενική σχεδίαση των οθονών του συστήματος και 2) τη ροή διαλόγων, μηνυμάτων και ενεργειών που απαιτούνται για να γίνει μια συγκεκριμένη διεργασία.**==== ====**ii) __Γνωσιακό Περιδιάβασμα__: Είναι μια μέθοδος, που αφορά την ανάλυση διαδραστικών συστημάτων, στα οποία ο χρήστης μαθαίνει τη χρήση του συστήματος κατά διερευνητικό τρόπο. Το αποτέλεσμα της μεθόδου αυτής είναι η ανακάλυψη σχεδιαστικών ατελειών του υπό αξιολόγηση συστήματος και στη συνέχεια η αντιμετώπιση αυτών των ατελειών.**====

**β) Αξιολόγηση με τη συμμετοχή χρηστών:**
====**i) __Μέτρηση Απόδοσης__: Μια παραδοσιακή μέθοδος για τη δοκιμή χρηστών είναι η μέτρηση απόδοσης, όπου σκοπός είναι η πιστοποίηση για το αν ένας στόχος ευχρηστίας επιτυγχάνεται ή όχι. Η απόδοση των χρηστών μετράται συνήθως υποβάλλοντας μια ομάδα χρηστών σε εκτέλεση ενός προκαθορισμένου συνόλου στοιχειωδών διεργασιών, συλλέγοντας στοιχεία που αφορούν σε σφάλματα, που διαπιστώνονται και στους χρόνους εκτέλεσης των εργασιών.**==== ====**ii)** **__Αρχεία πληκτρολογήσεων__: Μια μέθοδος, που μπορεί να συνδυαστεί με τη δοκιμή ευχρηστίας και τις μετρήσεις απόδοσης είναι η καταγραφή της αλληλεπίδρασης σε αρχεία πληκτρολογήσεων. Με τη μέθοδο αυτή, ο υπολογιστής καταγράφει αυτόματα στατιστικά σχετικά με τη χρήση του προς εξέταση προγράμματος. Αποτελεί μια φθηνή μέθοδο συλλογής δεδομένων χρήσης λογισμικού, μέσω της οποίας εύκολα μπορεί να αναγνωρισθεί η συχνότητα χρήσης συγκεκριμένων εντολών και εμφάνισης γεγονότων που παρουσιάζουν ενδιαφέρον (όπως μηνύματα λαθών).**==== ====**iii) __Πρωτόκολλο Ομιλούντος Υποκειμένου__: Είναι η μέθοδος, όπου οι χρήστες εκφράζουν με λόγια τις σκέψεις τους χρησιμοποιώντας το σύστημα (Lewis, 1982). Μέσω αυτής της μεθόδου, οι χρήστες αφήνουν τον εκτιμητή να αντιληφθεί το πως αντιλαμβάνεται την αλληλεπίδραση με το προς εξέταση σύστημα. Αποτελεί μια χαμηλού κόστους μέθοδο αναγνώρισης των παρερμηνειών των χρηστών, που αφορούν στη διεπιφάνεια χρήσης.**==== ====**iv) __Ερωτηματολόγια__: Είναι ιδιαίτερα χρήσιμα για ζητήματα σχετικά με πιθανές ανησυχίες-παρανοήσεις των χρηστων και την υποκειμενική ικανοποίηση (Nielsen,1993). Τα ερωτηματολόγια μπορούν να διανεμηθούν εύκολα σε σημαντικό αριθμό χρηστών. Εντούτοις, συχνά είναι δύσκολο να αποκτηθούν αντικειμενικά αποτελέσματα κατά τη χρησιμοποίησή τους, δεδομένου ότι οι απαντήσεις των χρηστών είναι βασισμένες σ'αυτό που έχουν την αίσθηση οτι κάνουν, όχι σ'αυτό που κάνουν πραγματικά (Nielsen,1993).**==== ====**v) __Πλουραλιστικό Περιδιάβασμα__: Είναι μια μέθοδος, που περιλαμβάνει χρήστες, σχεδιαστές και ειδικούς αξιολόγησης ευχρηστίας και μπορεί να πραγματοποιηθεί στα αρχικά στάδια της διαδικασίας σχεδιασμού. Οι αντιπρόσωποι από τις 3 κατηγορίες συναντούν και συζητούν τα προβλήματα ευχρηστίας, που συνδέονται με τα στοιχεία του διαλόγου στα διαφορετικά στάδια αντιπροσωπευτικών σεναρίων χρήσης. Επιπλέον, είναι μια αποτελεσματική μέθοδος για την αξιολόγηση της δυνατότητας εκμάθησης της διεπιφάνειας χρήσης από το χρήστη, αλλά όχι για την αξιολόγηση της αποδοτικότητας σε καθημερινή χρήση.**====

** 4. Eye- Tracking **
==== **Το eye-tracking αποτελεί τη διαδικασία καταγραφής των οφθαλμικών κινήσεων με την χρήση ενός ανισχευτή (eye-tracker). Ο ανιχνευτής εντοπίζει 2 χαρακτηριστικά του οφθαλμού: την κερατοειδή αντανάκλαση (cornea reflection) και την κόρη του οφθαλμού. Ο συνδυασμός των 2 αυτών χαρακτηριστικών μας επιτρέπει να υπολογίσουμε το σημείο, όπου τέμνεται το βλέμμα με την επιφάνεια που κοιτάμε, με μια διαδικασία βαθμονόμησης. Με τη βοήθεια του eye-tracking μπορούμε να παρακολουθήσουμε όλα τα βήματα του χρήστη κατά την εκτέλεση του ελέγχου ιστοσελίδων. Ακόμα, μέσα από την ανάλυση του τρόπου που προσπελάζει την πληροφορία ο χρήστης μπορούμε να εντοπίσουμε τα σημεία από τα οποία περνάει το βλέμμα του και έτσι να βρούμε το βέλτιστο χώρο για την τοποθέτηση online διαφημιστικών banners. Έτσι, βελτιστοποιείται η σχεδίαση των ιστοσελίδων για ακόμα καλύτερη πλοήγηση. Γενικότερα, δηλαδή, η τεχνολογία eye-tracking μας δίνει τη δυνατότητα να αναλύσουμε την αλληλεπίδραση χρήστη-ιστοσελίδας, προσφέροντάς μας πολύτιμες πληροφορίες για το ποιες είναι οι περιοχές ή τα στοιχεία που αιχμαλωτίζουν το βλέμμα του χρήστη, ποιές πληροφορίες προκαλούν σύγχυση και ποιες αγνοούνται εντελώς.** ====

[[image:femke_s.jpg width="229" height="240"]] [[image:cropped.jpg width="298" height="226"]] media type="youtube" key="Ekztk3euKEc" height="261" width="319"
= //** Ευχρηστία ﻿ **// =

** Ορισμός **
====** Ο πιο συνεκτικός ορισμός της έννοιας της ευχρηστίας (usability) είναι αυτός που περιέχεται στο σχετικό πρότυπο ISO/DIS 9241-11, που περιγράφει την ευχρηστία ως την ικανότητα του συστήματος να εκπληρώνει τις προσδοκίες του χρήστη. Πιο συγκεκριμένα η ευχρηστία ορίζεται ως: Ο βαθμός στον οποίο ένα σύστημα μπορεί να χρησιμοποιηθεί από συγκεκριμένους χρήστες προκειμένου να επιτευχθούν συγκεκριμένοι στόχοι με αποτελεσματικότητα, αποδοτικότητα και ικανοποίηση σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο χρήσης. Η αποτελεσματικότητα μετράται με βάση τους συγκεκριμένους στόχους, καθώς και την πληρότητα και ακρίβεια εκτέλεσης αυτών. Η αποδοτικότητα αποτελεί την αποτελεσματικότητα επίτευξης των στόχων προς τους απαιτούμενους πόρους. Η ικανοποίηση αφορά στην αποδοχή και την άνεση εκτέλεσης των εργασιών. **====

** β) Η υψηλή απόδοση εκτέλεσης έργου, είναι μια παράμετρος που αφορά τους έμπειρους χρήστες καθώς αυτοί είναι** **εξοικειωμένοι με το σύστημα.**
====** γ) Η χαμηλή συχνότητα σφαλμάτων χρήστη, είναι μια παράμετρος που αφορά τους αρχάριους και ευκαιριακούς χρήστες** **οι οποίοι δεν έχουν γνώσεις και για αυτό πρέπει να** **έρχονται σε επαφή με συστήματα στα οποία υπάρχει μικρός** **αριθμός σφαλμάτων και η** **ανάνηψη απο** **αυτά να είναι εύκολη.**====

** ε) Η υποκειμενική ικανοποίηση χρήστη, είναι μια παράμετρος που αφορά όλους τους χρήστες.**
=//** Διεπιφάνεια Χρήσης **//=

**Ορισμός**
====**Σύμφωνα με τον Norman (1986) η διεπιφάνεια χρήσης είναι το φυσικό και εννοιολογικό όριο ανάμεσα στον άνθρωπο** **και στον υπολογιστή. Μέσω της διεπιφάνειας αυτής, ο άνθρωπος εκτελεί εντολές και παρέχει δεδομένα στον** **υπολογιστή, ενώ αντίστοιχα προσλαμβάνει ανάδραση για το αποτέλεσμα των ενεργειών του στη κατάσταση του** **συστήματος καθώς και πληροφορίες απο τον υπολογιστή. Οι Preece et al. (1994) δε χαρακτηρίζουν τη διεπιφάνεια** **ως ενα διαχωριστικό σημείο αλλά περισσότερο ως μέσο επικοινωνίας. Έτσι ορίζουν ως διεπιφάνεια όλες τις πλευρές** **του συστήματος με τις οποίες ο χρήστης έρχεται σε επαφή. Αυτές μπορεί να είναι μια γλώσσα εισόδου, μια γλώσσα** **εξόδου για τη μηχανή καθώς και ένα πρωτόκολλο για τον διάλογο μεταξύ του ανθρώπου και του υπολογιστή. Ο** **Αβούρης (2000), ορίζει την διεπιφάνεια χρήσης ως το μέσο που διευκολύνει την επικοινωνία και την αλληλεπίδραση** **των δύο διαφορετικών οντοτήτων του συστήματος ανθρώπου υπολογιστή. Σε μια περισσότερο ανθρωποκεντρική** **θεώρηση οι Moran (1981) και Van der Veer (1990) υποστηρίζουν ότι η διεπιφάνεια χρήσης πρέπει πρωτίστως να** **θεωρηθεί ως το μέσο που παρέχεται στον χρήστη προκειμένου να εκτελέσει τις στοιχειώδεις εργασίες. Υπό το** **πρίσμα αυτό, η διεπιφάνεια χρήσης ορίζεται ως το επίπεδο γνώσης που απαιτείται απο τους χρήστες προκειμένου** **να εκτελέσουν επιτυχώς τις στοιχειώδεις εργασίες με ένα υπολογιστικό σύστημα.**==== = //** Πηγές **// =
 * ==== []  ====
 * []
 * []
 * []
 * []
 * []
 * Τσέλιος, Ν. 2007. Εισαγωγή στην Επιστήμη του Ιστού. Εκδόσεις Κλειδάριθμος, σελ.172
 * Τσέλιος, Ν. 2007. Εισαγωγή στην Επιστήμη του Ιστού. Εκδόσεις Κλειδάριθμος.