2.+Ευρετική+Αξιολόγηση

= **__Ευρετική Αξιολόγηση__** =

**1. Περιγραφή της Ευρετικής Αξιολόγησης**
====**Η Ευρετική Αξιολόγηση είναι μία υποκειμενική μέθοδος εξέτασης του συστήματος από ειδικούς ευχρηστίας. Στις αρχές της δεκαετίας του 90, ο Jacob Nielsel, ανέπτυξε για πρώτη φορά αυτή την μέθοδο. Σύμφωνα με την μέθοδο της Ευρετικής Αξιολόγησης, εξετάζεται κατά πόσο τηρούνται οι διάφοροι κανόνες και αρχές σχεδιασμού διαδραστικών συστημάτων γενικά αλλά και ειδικότερα όσον αφορά την συγκεκριμένη εφαρμογή. Μπορεί να εφαρμοστεί πάνω σε πρωτότυπα χαρτιού, πρωτότυπα ενδιάμεσης πιστότητας, αλλά και σε τελικό σύστημα. Επίσης, η έννοια της Ευρετικής Αξιολόγησης, πολλές φορές είναι γνωστή και ως επιθεώρηση ευχρηστίας (usability inspection). Ακόμα, όταν χρησιμοποιούνται ως 5 αξιολογητές ονομάζεται "εκπτωτική αξιολόγηση" (discount evaluation).** **Όταν ο Nielsen ανέπτυξε αυτή την μέθοδο, πρότεινε και δέκα γενικούς κανόνες (heuristics) αξιολόγησης διαδραστικών συστημάτων, οι οποίοι προέκυψαν από την ανάλυση 249 συστημάτων ευχρηστίας. Αυτοί είναι :**====


 * 1) ====**Ορατότητα της κατάστασης του συστήματος (Visibility of system status)**====
 * 2) ====**Συσχέτιση του συστήματος και πραγματικού κόσμου (Match between system and real world)**====
 * 3) ====**Έλεγχος του συστήματος από τον χρήστη (User control and freedom)**====
 * 4) ====**Συνέπεια και τήρηση Προτύπων (Consistency and standards)**====
 * 5) ====**Υποβοήθηση χρηστών στην αναγνώριση, διάγνωση και ανάνηψη από σφάλματα (Help users recognize, diagnose, recover from errors)**====
 * 6) ====**Σχεδιασμός για αποτροπή σφαλμάτων χρήστη (Error prevention)**====
 * 7) ====**Ελαχιστοποίηση του μνημονικού φορτίου (Recognition rather than recall)**====
 * 8) ====**Ευελιξία και αποδοτικότητα χρήσης (Flexibility and efficiency of use)**====
 * 9) ====**Αποφυγή περιττών στοιχείων (Aesthetic and minimalist design)**====
 * 10) ====**Επαρκής υποστήριξη- Βοήθεια και εγχειρίδια (Help and documentation)**====

** α) Πλεονεκτήματα :**

 * ====**Υπάρχουν ελάχιστα ηθικά και πρακτικά ζητήματα για να επιλυθούν με δεδομένο οτι δε συμμετέχουν χρήστες.**====
 * ====**Είναι μια μινιμαλιστική προσέγγιση. Αυτό σημαίνει πως εφαρμόζεται με μικρή προσπάθεια και ο χρήστης μπορεί να τη θυμηθεί μελλοντικά.**====
 * ====**Είναι μια εκπτωτική αντιμετώπιση ευχρηστίας. Αυτό σημαίνει πως δεν απαιτούνται τελικοί χρήστες και η επιθεώρηση του συστήματος γίνεται γρήγορα και φθηνά. Επίσης το σύστημα μπορεί να επιτελεστεί τόσο απο τους ειδικούς ευχρηστίας όσο και απο τους τελικούς χρήστες.**====

** β) Μειονεκτήματα :**

 * ====**Δε μπορούν να εφαρμοστούν σε όλες τις περιπτώσεις οι γενικοί ευρύτεροι κανόνες του Nielsen. Πιο συγκεκριμένα, σε αρκετά σημεία είτε δεν υπάρχουν εμπειρικοί κανόνες είτε είναι σε εμβρυικό στάδιο. Επιπρόσθετα, η ανάπτυξη κανόνων στη πράξη είναι μια επίπονη διαδικασία.**====
 * ====**Ωστόσο ακόμα και αν γίνεται να εφαρμοστούν οι κανόνες του Nielsen, συνήθως δεν είναι εφικτός ο μετασχηματισμός τους σε μορφή checklist. Επίσης οι χρήστες πρέπει να εκπαιδευτούν για ένα διάστημα καθώς η εφαρμογή τους απαιτεί επιδεξιότητα και εμπειρία.**====
 * ====**'Ενα ακόμα μειονέκτημα είναι ότι σε αρκετές περιπώσεις σημαντικά προβλήματα δε γίνονται αντιληπτά με τη χρήση αυτής της μεθόδου.**====
 * ====**Ακόμα σε αρκετές περιπτώσεις μη σημαντικά προβλήματα είναι αυτά που εντοπίζονται.**====
 * ====**Ένα τελευταίο μειονέκτημα είναι οτι μπορεί να είναι δύσκολο να βρεθούν κατάλληλοι ειδικοί για την αξιολόγηση.**====

** Οι πιο διαδεδομένοι κανόνες που συνήθως χρησιμοποιούνται στην Ευρετική Αξιολόγηση, όπως έχουν διαμορφωθεί και διατυπωθεί εμπειρικά, είναι: **

 * 1) ====**Χρήση απλών και φυσικών διαλόγων.**====
 * 2) ====**Χρήση απλής και κατανοητής γλώσσας, με την οποία είναι εξοικειωμένοι οι χρήστες και όχι δυσνόητη ορολογία.**====
 * 3) ====**Ελαχιστοποίηση του φορτίου μνήμης που απαιτείται από τον χρήστη. Κάθε ενέργεια που πρέπει να κάνει ο χρήστης πρέπει να είναι όσο πιο φανερή γίνεται, χωρίς να χρειάζεται να θυμάται ο χρήστης περίπλοκες εντολές.**====
 * 4) ====**Διατήρηση συνέπειας και συνέχειας στον τρόπο παρουσίασης του μενού επιλογής και των άλλων συστατικών των διαλόγων. Συνεπώς, η ίδια ενέργεια πρέπει να γίνεται πάντα με τον ίδιο τρόπο σε κάθε σημείο της διεπιφάνειας.**====
 * 5) ====**Παροχή Ανάδρασης: Το σύστημα πρέπει ανα πάσα στιγμή να ενημερώνει τον χρήστη για την πρόοδο εργασιών στα πλαίσια ενός αποδεκτού χρόνου.**====
 * 6) ====**Ύπαρξη σαφών και εύκολων διεξόδων από κάποια διεργασία, που ενδεχομένως, έχει καλέσει εσφαλμένα ο χρήστης χωρίς να πρέπει να ακολουθήσει εκτενείς διαλόγους. Τυπικό παράδειγμα είναι οι εντολές undo και redo.**====
 * 7) ====**Παροχή συντομεύσεων (shotcuts) που επιταχύνουν κάποιες διεργασίες για τους πεπειραμένους χρήστες και είναι όσο το δυνατόν αόρατες για τον αρχάριο χρήστη. Καλό είναι, το σύστημα να παραμετροποιείται σε αυτό το σημείο με βάση τις ανάγκες του χρήστη για τις ενέργειες που θέλει να εκτελεί πιο συχνά.**====
 * 8) ====**Παροχή σαφών μηνυμάτων λαθών: θα πρέπει να παρέχονται σε απλή γλώσσα, να εστιάζουν στο πρόβλημα και να προτείνουν λύση εξόδου.**====
 * 9) ====**Να εμποδίζονται κατά το δυνατόν τα λάθη και η κακή χρήση του συστήματος.**====
 * 10) ====**Παροχή βοήθειας και τεκμηρίωσης (εγχειρίδιο οδηγιών).**====

4. Αξιολογητές που αρκούν για να καλυφθεί το 75-80% των σφαλμάτων ενός δικτυακού τόπου και αντίστοιχη εξίσωση με την οποία αυτό αποδεικνύεται.
====**Στην αξιολόγηση από ειδικούς πολύ σημαντικό ρόλο παίζει η εμπειρία και οι δεξιότητες των αξιολογητών, καθώς και η δυσκολία της διεπαφής που τίθεται υπό αξιολόγηση. Σύμφωνα με τους Lewis και Rieman διαφορετικά προβλήματα μπορούν να αξιολογηθούν από διαφορετικούς αξιολογητές και όχι μόνο από έναν. Σύμφωνα με έρευνες του Nielsen και Molich χρειάζονται 15 απλοί αξιολογητές, προκειμένου να εντοπίσουν 75% των σφαλμάτων ενός δικτυακού τόπου και αυτό γιατί δεν έχουν καμία εμπειρία στην αξιολόγηση. Είναι επίσης σημαντικό να τονιστεί ότι όσο μειώνονται οι απλοί αξιολογητές, τόσο μειώνεται και το ποσοστό εντοπισμού σφαλμάτων (π.χ. 5 απλοί αξιολογητές εντοπίζουν 50% των σφαλμάτων). Οι αξιολογητές αυτοί δεν έχουν πείρα και το επίπεδο τους για την αξιολόγηση είναι σχετικά χαμηλό. Για να βρεθεί ποσοστό 75% των σφαλμάτων αρκούν 3-5 ειδικοί αξιολογητές ευχρηστίας, κάτι που υποδηλώνει πως είναι 1,8 καλύτεροι από τους προηγούμενους και μόνο 2-3 διπλοειδικοί αξιολογητές, που είναι 2,7 φορές καλύτεροι. Τα παραπάνω γίνονται εμφανή και από το σχήμα του Nielsen.**====

**Με μια πρώτη ματιά παρατηρεί κανείς τη μεγάλη διαφορά ποσοστών εντοπισμού σφαλμάτων ανάμεσα στους απλούς αξιολογητές και στους ειδικούς. Αντίθετα η διαφορά ποσοστών ανάμεσα στους ειδικούς και στους διπλοειδικούς είναι αρκετά μικρότερη.** ====**Σύμφωνα με του Jacob Nielsen και του Tom Landauer, ο αριθμός των προβλημάτων ευχρηστίας που υπάρχει σε ένα τεστ ευχρηστίας είναι Ν(1-(1-L)n). Όπου N, ο συνολικός αριθμός των προβλημάτων ευχρηστίας που βρέθηκε κατά την εξέταση ενός μόνο χρήστη. Η τυπική τιμή του L είναι 31%, ποσοστό που υπολογίστηκε μετά από ένα μεγάλο αριθμό project.**====

**Αν και από την καμπύλη προκύπτει ότι προκειμένου να επιλυθούν όλα τα προβλήματα ευχρηστίας απαιτούνται 15 αξιολογητές, ο Nielsen δεν προτείνει κάτι τέτοιο. Ισχυρίζεται ότι αντίστοιχο αποτέλεσμα μπορεί να επιτευχθεί με πού μικρότερο αριθμό αξιολογητών. Ένας μικρός αριθμός αξιολογητών, 2-3 ατόμων είναι αρκετός για την επίλυση των προβλημάτων, ενώ όσο αυξάνεται ο αριθμός τους, βρίσκονται αποτελέσματα που είχαν ήδη βρεθεί από τους πρώτους αξιολογητές και που επομένως είναι άχρηστα για την έρευνα. Επιπλέον αν σε μια έρευνα υπάρχουν 15 αξιολογητές, το κόστος αυξάνεται. Πραγματικός στόχος της ευχρηστίας δεν είναι να βρεθούν οι αδυναμίες του συστήματος, αλλά να βελτιωθεί ο σχεδιασμός του. Χρησιμοποιώντας 5 αξιολογητές θα έχει επιλυθεί 85% των σφαλμάτων και με μια δεύτερη εξέταση θα καταφέρουν να βρουν και το υπόλοιπο 15%. Εν ολίγοις η αξιολόγηση είναι βελτιωμένη πολύ περισσότερο υλοποιώντας 3 τεστ από 5 αξιολογητές παρά ένα τεστ από 15 αξιολογητές. Επιπρόσθετα ο Nielsen προτείνει η διεπαφή να εξετάζεται ξεχωριστά από κάθε έναν αξιολογητή, ώστε να μην επηρεάζει ο ένας τον άλλο, να υπάρχει ποικιλία στα λάθη που εντοπίζονται κάθε φορά, η αξιολόγηση να είναι αμερόληπτη και ανεξάρτητη και για να μην υπάρχει έξτρα κόστος για την οργάνωση των συναντήσεων.**

Πηγές

 * []
 * Τσέλιος,Ν. 2007.Εισαγωγή στην Επιστήμη του Ιστού. Κλειδάριθμος.